Praha - Malá Strana, kostel sv. Mikuláše

Lokalizacja: Praga-Mała Strana, Malostranské náměstí, (50.087981, 14.402980)
Budowa: 1703-1756
Architekci: Christoph Dientzenhofer, Kilian Ignaz Dientzenhofer, Anselm Lurago
Styl: późny barok

Po środku Małostrańskiego rynku wznosi się kościół św. Mikołaja, uchodzący za jedną z piękniejszych świątyń barokowych w Europie.

HISTORIA. Obecny kościół zbudowany został dla zakonu jezuitów na miejscu gotyckiej XIII-wiecznej świątyni. Autorem projektu kościoła jest prawdopodobnie Christoph Dientzenhofer. W latach 1703-11 wzniesiono korpus a do 1717 r. ukończono fasadę. Dalsze prace prowadził w latach 1737-52 jego syn, najwybitniejszy architekt czeskiego baroku Kilian Ignaz Dientzenhofer, który zaprojektował wschodnią cześć kościoła ze wspaniałą kopułą. W latach 1751-56 Anselm Lurago wzniósł smukłą dzwonnicę.

ARCHITEKTURA. Późnobarokowa świątynia o jednej nawie ujętej po obu stronach rzędami kaplic, nad którymi mieszczą się empory. Po obu stronach chóru muzycznego znajdują się dwie duże kaplice, jedna eliptyczna, druga o planie przenikających się elips. Owalna część prezbiterialna zamknięta jest z trzech stron eliptycznymi apsydami i nakryta potężną kopułą o średnicy 20 m i wysokości 79 m wraz z latarnią. Bęben kopuły przepruwa osiem wielkich okien oświetlających wnętrze. Monumentalna fasada zachodnia  o falistej linii została rozczłonkowana pilastrami i kolumnami a jej kondygnacje przedzielone zostały wydatnymi gzymsami. W zwieńczeniu znajduje się nisza z posągiem św. Mikołaja nakryta przyczółkiem. Bogata jest też ośmioosiowa elewacja południowa oraz wschodnia elewacja, z której wyrasta 79 m dzwonnica.  Wnętrze rozczłonkowane jest pilastrami i kolumnami pokrytymi imitacją marmuru.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA jest jednolite i nawiązuje do okresu późnego baroku. Ściany kościoła zdobi monumentalna polichromia namalowana przez F.X. Balka, J. Hagera, J. Kramolína. Na sklepieniu ogromny fresk Apoteoza św. Mikołaja, wykonany przez Jana Lucasa Krackera. Na cokołach kolumn ustawione są złocone rzeźby Ojców Kościoła wykonane przez Ignaca Frantiska Platzera, który jest też autorem rzeźby św. Mikołaja umieszczonej w ołtarzu głównym. We wnętrzu znajduje się wiele ołtarzy z obrazami z tego samego czasu. Wybitnym zabytkiem jest ambona, wykonana w 1765 r. i pokryta rzeźbami Richarda J. Prachnera. Stacje Męki Pańskiej namalował najwybitniejszy malarz czeski XVII w. Karel Škréta. Natomiast na wykonanych w latach 1745-46 przez T. Schwarza organach koncertował w 1787 r. Wolfgang Amadeusz Mozart.

Tekst umieszczony 27.10.2007

LITERATURA

Georgijewska E., Artystyczne stolice świata. Praga, Warszawa 1977
Pavel J., Sztuka Czechosłowacji, Warszawa 1986
Pernal M., Praga. Spacerownik historyczny, Warszawa 2013
Szymański R., Złota Praga. Historie nie do opowiedzenia, Polanica Zdrój 2013