obecnie sobór śś. Cyryla i Metodego

Praha - Nové Město, chrám svatého Cyrila a Metoděje

Lokalizacja: Praga-Nowe Miasto, Resslova 9a (50.075947, 14.417010)
Budowa: 1700-1736
Architekt: Pavel Ignac Bayer i Kilian Ignaz Dienztenhofer
Styl: późny barok

HISTORIA. Kościół zbudowany został w latach 1730-36 według projektu Pavla Ignaca Bayera i Kiliana Ignaza Dienztenhofera. Kościół był przeznaczony dla księży emerytów, których dom znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie. W 1783 r. w wyniku reform Józefa II dom księży emerytów zlikwidowano a kościół zamknięto i wyprzedano jego wyposażenie. Dopiero w 1935 r. kościół został przekazany Czechosłowackiej Cerkwi Prawosławnej i od tego czasu pełni funkcję katedry (soboru) dla wiernych tego obrządku. W 1942 r. w podziemiach kościoła schronili się czechosłowaccy spadochroniarze, którzy dokonali udanego zamachu na szefa Protektoratu Czech i Moraw Reinharda Heydricha. Zdradzeni przez jednego z towarzyszy zostali otoczeni i po bohaterskiej obronie popełnili samobójstwo. W tym samym roku w ramach represji Niemcy zamordowali prawosławnego biskupa Pragi Gorazda.

ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół złożony jest z trójprzęsłowej nawy, poprzedzonej węższym przedsionkiem z chórem muzycznym oraz jednoprzęsłowego prezbiterium, zakończonego ścianą prostą i podniesionego kilka stopni w stosunku do nawy. Wąska fasada kościoła ujęta jest po bokach parami pilastrów, środkowa część z kolumnowym portalem i dużym półkolistym oknem wydzielona jest półkolumnami dźwigającymi trójkątny naczółek i wysunięta jest nieco do przodu. Fasadę wieńczy czworoboczne wieżyczka nakryta spłaszczonym daszkiem. Elewacja boczna pięcioosiowa, podzielona pilastrami z wysuniętą do przodu częścią środkową zwieńczoną tympanonem. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe.

WYSTRÓJ WNĘTRZA I WYPOSAŻENIE. Z pierwotnego wystroju zachowały się freski bawarskiego malarza Johanna Schöpfa przedstawiające sceny z życia św. Karola Boromeusza oraz sztukaterie Michala Ignáca Palliardiego. Pierwotne wyposażenie uległo rozproszeniu a obecne zostało wykonane na potrzeby cerkwi prawosławnej

W podziemiach kościoła znajduje się ekspozycja muzealna upamiętniająca tragiczne wydarzenia z 1942 r. Na elewacji od strony ulicy Resslovej umieszczona jest tablica pamiątkowa poświęcona bohaterskim spadochroniarzom i biskupowi Gorazdowi.

LITERATURA

Pernal M., Praga. Spacerownik historyczny, Warszawa 2013
Szymański R., Złota Praga. Historie nie do opowiedzenia, Polanica Zdrój 2013