Praga – Vyšehrad, rotunda sv. Martina

Lokalizacja: Praga-Wyszehrad, K Rotundě 100/10 (50.063651, 14.421516)
Budowa: 1118
Styl: romanizm

HISTORIA. Najstarsza praska rotunda została zbudowana między 1061 a 1092 przez króla czeskiego Wratysława I. W 1420 r. została spalona przez wojska husyckie. W czasie wojny trzydziestoletniej rotunda służyła jako skład prochu. Później znów została przeznaczono na cele kultu religijnego. W 2. połowie XVIII w. za panowania cesarza Józefa II świątynia została zamknięta. W 1845 rotundę wykupiła kapituła wyszehradzka, z inicjatywy której przeprowadzono gruntowną rekonstrukcję budowli. W wyniku przeprowadzonej w latach 1878-80 rekonstrukcji zamurowano pierwotne wejście do świątyni i zbudowano nowy neoromański portal a wewnątrz wykonano polichromię.

ARCHITEKTURA. Romańska rotunda wzniesiona z kamienia, złożona jest z okrągłej nawy i przylegającej od wschodu półkolistej apsydy. Nawę nakrywa spadzisty dach, który zwieńczony jest barokową latarnią, przeprutą biforiami. Ściany nawy i apsydy przebite są dużymi oknami, zamkniętymi półkoliście. Apsyda obwiedziona jest fryzem arkadkowym. Do wnętrza prowadzi neoromański półkolisty portal

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Wnętrze ozdobione jest neoromańską polichromią przedstawiającą sceny Kodeksu Wyszehradzkiego. Ołtarz główny wykonany został z marmuru ze Slivenca. Obraz ołtarzowy namalował Frantisek Sequens.

LITERATURA

Kroh A., Praga. Przewodnik, wyd. Rewasz 2007
Pernal M., Praga. Spacerownik historyczny, Warszawa 2013
Szymański R., Złota Praga. Historie nie do opowiedzenia, Polanica Zdrój 2013
Kotzan A., Knaurs Kulturführer in Farbe. Prag und Böhmen, München 1991