Austria
Wiedeń, kościół Gwardii, (polski kościół)
Marek SztorcWiedeń, kościół Gwardii, (polski kościół)
Wien, Gardekirche (Polnische kirche)
Lokalizacja: Wiedeń - Landstraße, Rennweg 5A (48.197862, 16.379076)
Budowa: 1755-1763
Architekt: Nicolaus Pacassi
Styl: rokoko, klasycyzm
HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1755-1763 na polecenie cesarzowej Marii Teresy przy Szpitalu Cesarskim jej imienia. Autorem projektu świątyni był Nicolaus Pacassi. W 1782 r. cesarz Józef II przekazał szpital wraz kościołem Polskiej Gwardii Przybocznej (Polnische Leibgarde). Krótko potem fasadę przebudował Peter Mollner, nadając jej klasycystyczny wygląd. W 1987 r. kościół został przekazany w opiekę polskim księżom Zmartwychstańcom a w rok później otrzymał status polskiego kościoła narodowego.
ARCHITEKTURA. Rokokowo-klasycystyczny kościół, zbudowany na planie obszernej owalnej nawy nakrytej kopułą z płytką wnęką prezbiterium. Na zewnątrz kościół ma prostokątny obrys z wysuniętą do przodu fasadą, ujętą po bokach wklęsłymi narożnikami. Elewacje boczne kościoła o podziałach ramowych z fasadą frontową i fasadami bocznymi zwieńczonymi trójkątnymi szczytami przebitymi eliptycznymi oknami. Kościół nakrywa dach wielospadowy z eliptyczną latarnią nad kopułą, oświetloną dużymi prostokątnymi oknami zamkniętymi półkoliście. Nad częścią prezbiterialną wznosi się czworoboczna wieżyczka Do wnętrza prowadzi prostokątny portal nakryty trójkątnym naczółkiem.
Wnętrze rozczłonkowane przyściennymi pilastrami, podtrzymującymi przełamujący się gzyms z belkowaniem, przechodzącymi powyżej w pasy dzielące kopułę na osiem pól i sięgające latarni.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Ściany wewnątrz zdobi rokokowa dekoracja stiukowa. W ołtarzu głównym umieszczony jest obraz Chrystusa Ukrzyżowanego namalowany przez Petera Strudla około 1700 r. W lewym ołtarzu umieszczony jest obraz śmierć św. Józefa dzieło Ignaza Heinitza z 1743 r. a w prawym ołtarzu znajduje się obraz św. Elżbiety. Po lewej stronie nawy umieszczona jest klasycystyczna ambona z 1795 r.
LITERATURA
Kretschmer H., Reclams Städteführer Wien, wyd. Reclam 2025
Rüttnauer G., Knaurs Kulturführer in Farbe Wien und umgebung, Augsburg 1998
Wiedeń, kościół Gwardii, (polski kościół)
Kościoły w Wiedniu opisane na stronie: zabytkowekoscioly.net
Wiedeń, katedra św. Szczepana
Wiedeń, kościół św. Karola Boromeusza
Wiedeń, kościół am Hof
Wiedeń, kościół augustianów
Wiedeń, kościół dominikanów
Wiedeń, kościół franciszkanów
Wiedeń, kościół jezuitów
Wiedeń, kościół kapucynów
Wiedeń, kościół krzyżacki
Wiedeń, kościół Maria am Gestade
Wiedeń, kościół Mariahilf
Wiedeń, kościół Matki Bożej Zwycięskiej
Wiedeń, kościół minorytów
Wiedeń, kościół paulinów
Wiedeń, kościół pijarów
Wiedeń, kościół salezjanek
Wiedeń, kościół serwitów
Wiedeń, kościół szkocki
Wiedeń, kościół Trójcy Przenajświętszej
Wiedeń, kościół Świętej Trójcy (Wotrubakirche)
Wiedeń, kościół wotywny
Wiedeń, kościół św. Józefa na Kahlenbergu
Wiedeń, kościół św. Karola Boromeusza na Cmentarzu Centralnym
Wiedeń, kościół św. Michała
Wiedeń, kościół św. Piotra
Wiedeń, kościół św. Rocha i św. Sebastiana
Wiedeń, kościół Gwardii (polski)