Włochy
Turyn, bazylika Superga
Marek SztorcTuryn, bazylika Superga
Torino, basilica la Superga
Lokalizacja: Turyn, Strada della Basilica (45.080750, 7.767634)
Budowa: 1717-1731
Architekt: Filippo Juvarra
Styl: późny barok
HISTORIA. Bazylika Superga została wzniesiona z fundacji księcia Sabaudii Wiktora Amadeusza II jako wotum dziękczynne dla Matki Bożej za ocalenie Turynu przed oblegającymi miasto wojskami francuskimi w 1706 r. Wiktor Amdeusz II, już jako król Sycylii, powierzył wykonanie projektu kościoła Filippo Juvarra, architektowi pochodzącemu z Messyny, który do 1716 r. przedstawił ostateczną wersję planów świątyni. Jeszcze w tym samym roku rozpoczęto prace na wzgórzu Superga, które obniżono o 40 metrów aby przygotować miejsce pod budowę. Prace budowlane rozpoczęły się w 1717 r. i zostały ukończone w 1731 a kierował nimi Filippo Somazzi.
ARCHITEKTURA. Późnobarokowy kościół złożony jest z centralnej nawy zbudowanej na planie koła, otoczonej kaplicami i nakrytej kopułą. Od wschodu do nawy przylega wydłużone prezbiterium zamknięte półkoliście, od zachodu nawę poprzedza kolumnowy portyk a po bokach do nawy dobudowane są dzwonnice.
Na zewnątrz nawa i dolne partie wież opięte są pilastrami podtrzymującymi wydatny gzyms z belkowaniem i balustradą oraz podzielone są na dwie kondygnacje przebite oknami o różnorodnych barokowych kształtach. Zachodni portyk wsparty jest na ośmiu korynckich kolumnach podtrzymujących trójkątny tympanon. Tambur kopuły rozczłonkowany jest parami kolumn, między którymi rozmieszczone są prostokątne okna zamknięte półkoliście a powyżej małe okna w kształcie elipsy. Wysoki tambur nakrywa kopuła z latarnią zwieńczoną krzyżem. Wieże w górnej części ujęte są narożnymi kolumnami podtrzymującymi wydatne faliste gzymsy i przebite są dużymi półkolistymi prześwitami oraz mniejszymi eliptycznymi otworami, całość zaś wieńczą cebulaste kopuły.
Wewnątrz ściany nawy rozczłonkowane są kanelowanymi półkolumnami i pilastrami, pomiędzy nimi rozmieszczone są naprzemiennie cztery półkoliste arkady otwarte na prezbiterium, płytki przedsionek i kaplice boczne oraz cztery prostokątne wnęki ołtarzowe nad którymi znajdują się pojedyncze empory z balustradami.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENE WNĘTRZA pochodzi z czasu budowy kościoła i jest w całości późnobarokowe. Składają się na nie ołtarze i rzeźby wykonane z marmuru karraryjskiego oraz obrazy. Część rzeźb ołtarzowych wykonał Agostino Comacchini a dwa obrazy św. Ludwika i św. Maurycego namalował Sebastiano Ricci. W kaplicy Najświętszego Sakramentu, na lewo od prezbiterium, umieszczona jest XVII-wieczna rzeźba Matki Bożej z Dzieciątkiem przy której Wiktor Amadeusz II składał śluby, w których obiecywał budowę kościoła.
KRYPTA. Pod kościołem znajduje się krypta w której decyzją Wiktora Amadeusza III umieszczone zostały sarkofagi z ciałami członków dynastii sabaudzkiej: Spoczywają tam m.in.: fundator bazyliki Wiktor Amadeusz II (zm. 1732), Karol Emanuel III (zm. 1773), Wiktor Amadeusz III (zm. 1796), Wiktor Emanuel I (zm. 1824) i Karol Albert (zm. 1849).
LITERATURA
Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Sztuka baroku, pod. red. R. Tomana, wyd. Konemann 2000
Strona internetowa: https://www.basilicadisuperga.com/it/cosa-visitare/la-basilica/
Turyn, bazylika Superga
Kościoły w Turynie opisane na stronie zabytkowekoscioly.net
Turyn, katedra San Giovanni Battista
Turyn, bazylika Superga
Turyn, kościół San Lorenzo
Turyn, kościół San Domenico
Turyn, kościół Madonna del Carmine
Turyn, kościół Santa Chiara
Turyn, kościół Santissima Trinita
























