Mediolan, kościół San Giorgio al Palazzo
Milano, chiesa di San Giorgio al Palazzo
Lokalizacja: Mediolan, Piazza San Giorgio 2 (45.461049, 9.183946)
Budowa: XVI w. – 1899 r.
Architekt: Francesco Maria Richini, Francesco Croce, Alfonso Parrocchetti
Styl: manieryzm, barok, późny barok, neoklasycyzm
HISTORIA. Pirwotny kościół na obecnym miejscu został zbudowany w VIII w. staraniem św. Natala, biskupa Mediolanu i przy wsparciu władców longobardzkich, księcia Friuli Rachisa i króla Liutpranda. Kościół ten został zastąpiony świątynią romańską, którą konsekrowano w 1129 r. Kościół został przebudowany w XVI w. w stylu barokowym, wtedy dobudowano też kilka kaplic bocznych. W 1623 r. kościół został ponownie przebudowany według projektu architekta Francesco Maria Richini. W 1774 r. zbudowano nową fasadę według projektu Francesco Croce. Na początku XIX w. zostało przebudowane wnętrze kościoła, uzyskując w ten sposób obecny wygląd. W 1899 r. zbudowano kopułę i dzwonnicę według projektu Alfonso Parrocchetti.
ARCHITEKTURA. Kościół zbudowany na planie krzyża łacińskiego, złożony z trójnawowego korpusu, transeptu i prezbiterium zamkniętego półkolistą apsydą. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się kopuła z latarnią, mniejsza kopuła nakrywa także prezbiterium, do którego od południa dostawiona jest wysoka dzwonnica. Do naw bocznych przylegają kaplice, w większości nakryte kopułami z latarniami.
Fasada trójdzielna, dwukondygnacjowa, rozczłonkowana pilastrami i przedzielona wydatnym gzymsem z belkowaniem. Na osi dolnej kondygnacji znajduje się portal główny nakryty odcinkowym naczółkiem podpartym na kolumnach. Górna kondygnacja wypełniona jest dużym prostokątnym oknem, ujęta po bokach spływami wolutowymi i nakryta trójkątnym tympanonem. Boczne pola fasady wypełnione są drzwiami wejściowymi oraz niewielkimi oknami nad nimi i zwieńczone smukłymi obeliskami.
Nad skrzyżowaniem naw wznosi się ośmioboczna kopuła na wysokim tamburze opiętym półkolumnami i oświetlonym wysokimi oknami zamkniętymi półkoliście. Kopułę wieńczy latarnia, przebita prostokątnymi oknami. Prezbiterium nakryte jest ośmioboczną kopułą z dużą latarnią. Nawa główna i ramiona transeptu nakryte są dachami dwuspadowymi.
Wewnątrz nawa główna otwarta na nawy boczne półkolistymi arkadami międzynawowymi. Ściany nawy głównej podzielone są po środku dwiema półkolumnami z korynckimi kapitelami a pozostałe filary opięte są pilastrami z toskańskimi kapitelami. Przęsło w skrzyżowaniu naw opięte jest zdwojonymi pilastrami z korynckimi pilastrami. Wnętrze nawy głównej, transeptu i prezbiterium obiega wydatny gzyms z belkowaniem. Nawę główną oświetlają od północy i południa po dwa prostokątne okna zamknięte łukami odcinkowymi. Nawę tę nakrywają dwa przęsła sklepienia żaglastego, a nawy boczne nakryte są sklepieniami krzyżowymi. Nad skrzyżowaniem naw wznosi się kopuła na pendentywach, której czasza pokryta jest kasetonami. Także prezbiterium nakryte jest kopułą.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE. Na pendentywach kopuły namalowane są postacie czterech Ewangelistów. W prezbiterium oddzielonym balustradą ustawiony jest barokowy ołtarz główny z polichromowanego marmuru. Jego centralną część stanowi baldachim wsparty na kolumnach, w którym umieszczona jest rzeźba Chrystusa Ukrzyżowanego. Przy filarach u wejścia do prezbiterium znajdują się dwie ambony. Najcenniejszym zabytkiem w kościele jest kaplica Męki Pańskiej w całości ozdobiona freskami i obrazami przez Bernardino Luini około 1516 r. W polu środkowym ołtarza umieszczony obraz Opłakiwanie Chrystusa a nad nim znajduje się luneta z Ukoronowaniem cierniem. W bocznych panelach ołtarza znajdują się obrazy: Ecce Homo i Biczowanie Chrystusa. Sklepienia kaplicy pokrywa fresk ze sceną Ukrzyżowania. Interesujące są też dwa inne obrazy: Św. Hieronim, namalowany przez Gaudenzio Ferrari w 1540 r. i Matka Boża Różańcową pomiędzy św. Dominikiem i św. Różą, przypisywany Daniele Crespi. Godny uwagi jest też fresk przedstawiający św. Jerzego walczącego ze smokiem z 1308 r.
Dzwonnica zbudowana na planie kwadratu, w najwyższej kondygnacji przebita półkolistymi arkadami i nakryta ostrosłupowym hełmem.
LITERATURA
Zucchi M., La chiese di Milano, Roma 2021
Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Strona internetowa: https://www.lombardiabeniculturali.it/architetture/schede/LMD80-00034/
Mediolan, kościół San Giorgio al Palazzo
