Genua, kościół Santi Cosma e Damiano
Genova, chiesa di Santi Cosma e Damiano
Genua, kościół śś. Kosmy i Damiana
Lokalizacja: Genua, Piazza di San Cosimo (44.406523, 8.928780)
Budowa: 1049, przełom XI/XII w.
Styl: romanizm
HISTORIA. Pierwsza wzmianka o istnieniu kościoła pochodzi z 1049 r. i jest przypuszczalnie związana z rokiem jego budowy. Kościół został rozbudowany na przełomie XI i XII w., z tego czasu zachowały się mury obwodowe i apsyda. W XII w. zbudowano jeszcze wieżę nad transeptem. W 1296 r. kościół otrzymał relikwie świętego Damiana, przywiezione z Konstantynopola. Wtedy też zapewne wprowadzono św. Damiana jako drugiego patrona kościoła. W 1684 r. w wyniku ostrzału dokonanego przez flotę francuską zniszczeniu uległ dach i sklepienia nad korpusem nawowym, które następnie odbudowano. W 1942 r. w czasie alianckiego nalotu bombowego uszkodzony został dach i ściana transeptu.
ARCHITEKTURA. Niewielki romański kościół wciśnięty pomiędzy wyższe kamienice, złożony z trójnawowego korpusu, transeptu i zamknięty trzema płytkimi apsydami. Nad środkową częścią transeptu zbudowana jest ośmioboczna wieża nakryta kopułą. Korpus nawowy nakrywa dach dwuspadowy. Fasada kościoła jest trójdzielna i zamknięta trójkątnym szczytem, który przebity jest dużym barokowym oknem półkolistym. W dolnej części na osi fasady znajduje się romański portal ujęty kolumnami i zamknięty półkolistymi łukami archiwolt. Po bokach portalu umieszczone są cztery grobowce w formie arcosoli, trzy XII-wieczne zamknięte łukami półkolistymi i jeden z XIII w. zamknięty ostrołukowo, znany jako grobowiec Barisone. W bocznych polach fasady umieszczone są wąskie romańskie okna zamknięte półkoliście. Wewnątrz nawy otwarte są na siebie półkolistymi arkadami wspartymi na kolistych kolumnach wykonanymi z czarnego i białego marmuru oraz zwieńczonymi korynckimi kapitelami. Nawy korpusu nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi. Cześć prezbiterialna z transeptem wydzielona jest romańskimi krzyżowymi filarami i zakończona trzema płytkimi apsydami, z największą środkową. Wieża zbudowana nad skrzyżowaniem nawy i transeptu jest ośmioboczna i przebita parami lancetowatych okien oraz nakryta kopułą.
WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W kościele znajduje się kilka interesujących zabytkowych obiektów: rzeźba Niepokalanego Poczęcia wykonany z białego marmuru przez Pierre Pugeta w XVII w.; organy piszczałkowe zbudowane przez organmistrza Filippo Piccaluga w 1764 r. oraz kilka obrazów: Madonna del Socorso namalowany przez Barnaba di Modena lub Tadeo di Barolo w XV w.; Estera i Aswerus, dzieło Bernardo Castello z XVI w.; Madonna z Dzieciątkiem i świętymi Kosmą i Damianem, malowany przez Gioacchino Assereto w XVII w. oraz Śmierć św. Józefa, malowany przez Giovanni Andrea de Ferrari w XVII w.
LITERATURA
Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Strona internetowa: https://fosca.unige.it/Chiesa%20dei%20SS.%20Cosma%20e%20Damiano
Genua, kościół Santi Cosma e Damiano
