Kolonia, kościół Antonianów
Köln, Antoniterkirche
Lokalizacja: Kolonia, Schlidengasse 57 (50.936298, 6.953128)
Budowa: 1350-1378
Styl: gotyk
HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1350-1378 dla zakonu Antonianów, którzy nadali świątyni wezwanie swojego patrona św. Antoniego Wielkiego. W 1802 r. okupacyjne władze francuskie przekazały kościół protestantom, którzy do 1805 r. przebudowali wnętrze kościoła, wprowadzając m.in. empory. W 1896 r. ponownie przekształcono wnętrze, usuwając m.in. drewniane empory. Kościół został poważnie zniszczony w czasie alianckiego nalotu w 1942 r. a następnie odbudowany w latach 1946-1952. W latach 60-tych dostawiono jeszcze wysoką przybudówkę zachodnią.
ARCHITEKTURA. Gotycki kościół złożony z trójnawowego, czteroprzęsłowego, bazylikowego korpusu oraz jednoprzęsłowego prezbiterium zamkniętego pięciobocznie. Północna nawa zakończona jest od wschodu pięcioboczną kaplicą a od południa do prezbiterium dobudowana jest niska przybudówka zakrystyjna. Od zachodu kościół przedłużony jest przez wysoką współczesną przybudówkę. Na zewnątrz kościół opięty jest przyporami z których nad nawami bocznymi wyrastają łuki oporowe. Między przyporami rozmieszczone są trójdzielne okna ostrołukowe z neogotyckimi maswerkami, w nawie szerokie a w prezbiterium smukłe. Prezbiterium i nawę główną nakrywa stromy dach dwuspadowy a nawy boczne nakrywają dachy jednospadowe.
WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Pierwotne wyposażenie wnętrza zostało całkowicie rozproszone po sekularyzacji kościoła przeprowadzonej w 1802 r. a witraże uległy zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Najstarszym zabytkiem w kościele jest kamienna romańska chrzcielnica z XII w. wypożyczona z muzeum Schnütgena. We wschodnim oknie prezbiterium zachował się fragment witraża z 1520 r. przedstawiający scenę Ukrzyżowania. W kaplicy przy nawie północnej zawieszona jest rzeźba Unoszący się, będąca odlewem rzeźby Ernsta Barlacha zniszczonej przez narodowych socjalistów w katedrze w Güstrow, jako przejawu sztuki zdegenerowanej. Rzeźba unoszącego się anioła ma rysy twarzy wybitnej rzeźbiarki Käthe Kollwitz. Organy na chórze w nawie głównej oraz witraże w oknach powstały w latach 60-tych XX w.
LITERATURA
Gassen R.W., Mittelalterliche Kirchen in Köln, Petersberg 2010
Nordheim-Westfalen, Knaurs Kulturführer in farbe, opr. zb. München 1995
Schäfke W., Zwei Jahrtausende Geschichte, Kunst Und Kultur am Rhein, Köln 1998
