Turyn, kościół San Domenico
Torino, chiesa di San Domenico
Turyn, kościół św. Dominika

Lokalizacja: Turyn, Via S. Domenico (45.074550, 7.681950)
Budowa: 1664 - 1680
Styl: gotyk

HISTORIA. Dominikanie przybyli do Turynu w 2. połowie XIII w. a pierwszy dokument potwierdzający ich obecność pochodzi z 1278 r. Zapewne w tym czasie zakonnicy zbudowali pierwszy niewielki kościół. Obecna świątynia została wzniesiona w 1. połowie XIV w. a jej istnienie jest potwierdzone źródłowo w od 1334 r. Została rozbudowana i przebudowana w 1497 r., kiedy to dostawiono dwa przęsła od południa a otwartą więźbę zastąpiły sklepienia. W 1796 r. przebito okna gotyckie prawej nawy tworząc szersze o późnobarokowym wykroju. W okresie rządów napoleońskich klasztor został zlikwidowany a następnie w 1866 r. zwrócony dominikanom. W latach 1906-1911 przeprowadzono w kościele prace restauratorskie, w czasie których usunięto liczne barokowe naleciałości.

ARCHITEKTURA. Gotycki kościół zbudowany z cegły, złożony z trójnawowego, sześcioprzęsłowego bazylikowego korpusu i krótkiego prezbiterium zamkniętego wielobocznie z kaplicami po bokach. Nad zachodnią kaplicą przy prezbiterium wznosi się dzwonnica. Fasada kościoła jest trójdzielna, rozczłonkowana przyporami, zamknięta trójkątnym szczytem po środku i półszczytami po bokach oraz zwieńczona sterczynami. W środkowej części znajduje się ostrołukowy portal zwieńczony wimpergą oraz okulus nad nią. Boczne pola wypełnione są wąskimi, profilowanymi oknami zamkniętymi ostrołukowo. Elewacje wschodniej nawy bocznej podzielona jest lizenami i przebita prostokątnymi oknami zamkniętymi półkoliście i nakrytymi odcinkowymi naczółkami. Nawa główna nad poziomem naw bocznych oświetlona jest z obu stron niewielkimi okulusami. Nawę główną nakrywa dach dwuspadowy, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe, nad prezbiterium dachy wielospadowe. Nad boczną kaplicą wznosi się czworoboczna, trójkondygnacjowa późnogotycka dzwonnica nakryta daszkiem namiotowym. Wewnątrz nawa główna otwarta jest do naw bocznych ostrołukowymi arkadami wspartymi na filarach. Z filarów tych wyrastają półkolumny, które podtrzymują gurty sklepień krzyżowo-żebrowych. Nawy boczne także nakryte są sklepieniami kolebkowo-krzyżowymi na gurtach.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Na lewo od prezbiterium znajduje się kaplica Zwiastowania Pańskiego, której ściany zdobi cykl XIV-wiecznych fresków, odkrytych i częściowo przemalowanych w 1909 r. Freski te w 1986 r. zostały poddane gruntownym pracom restauratorskim z zachowaniem części fragmentów z 1909 r., które można łatwo odróżnić od oryginalnych, wykonanych po 1334 r. fresków. Zachowane starsze fragmenty w przedstawiają m.in. postacie dwunastu apostołów, Zwiastowanie, św. Tomasz z Akwinu. W kaplicy tej znajduje się też XVI-wieczna ikona Matki Bożej z Dzieciątkiem. Na prawo od prezbiterium usytuowana jest barokowa kaplica Różańcowa z obrazem Matki Bożej Różańcowej w otoczeniu świętych Dominika i Katarzyny Sieneńskiej, namalowanym przez Giovanni Francesco Barbieri zw. Guercino. Obraz otacza piętnaście późnobarokowych płaskorzeźb z XVIII w. przedstawiających Tajemnice Różańcowe wykonanych przez Stefano Maria Clemente. Ten sam rzeźbiarz jest twórcą ambony w nawie głównej. W sąsiedztwie ambony zachował się fragment fresku przedstawiający św. Antonino Pierozzi, dającego jałmużnę dzieciom, namalowany przez Giovanni Spanzotti w 1528 r.

LITERATURA

Knaurs Kulturführer in Farbe. Italien, opr. zb. Augsburg 2000
Strona internetowa: https://archeocarta.org/torino-chiesa-di-san-domenico

Turyn, kościół San Domenico

Kościoły w Turynie opisane na stronie zabytkowekoscioly.net

Turyn, katedra San Giovanni Battista
Turyn, bazylika Superga
Turyn, kościół San Lorenzo
Turyn, kościół San Domenico