śląskie

Racibórz, kościół św. Jakuba, dominikanów

Lokalizacja:   Racibórz, pl. Dominikański 1 (50.092482, 18.220602)
Budowa:  poł. XIII w. - 1300
Styl: gotyk

HISTORIA. Kościół został zbudowany w połowie XIII w. z fundacji księcia Mieszka Otyłego i późniejszemu wsparciu księcia Władysława Opolskiego. Prezbiterium zostało przebudowane po pożarze około 1300 r. a na przełomie XIV i XV w. dobudowano wieżę. W latach 1637-1655 miała miejsce barokizacja wnętrza. Po pożarze w 1774 r. kościół otrzymał nowe sklepienie prezbiterium i barokową fasadę. W 1810 r. klasztor dominikanów uległ kasacie. W 1874 r. przeprowadzono gruntowną przebudowę kościoła, która nadała mu obecny wygląd, w czasie tych prac kościół został zregotycyzowany i otrzymał neoromańską fasadę. W 1945 r. w czasie działań wojennych wnętrze prezbiterium zostało wypalone. Prace przy odbudowie kościołą prowadzono do 1947 r.

HISTORIA. Gotycki kościół, częściowo przebudowany w okresie baroku, złożony z szerszej czteroprzęsłowej nawy i wyższego trójprzęsłowego prezbiterium zamkniętego pięciobocznie. W południowym narożniku pomiędzy prezbiterium a nawą dostawiona jest wieża. Na zewnątrz kościół opięty przyporami, miedzy którymi znajdują się okna ostrołukowe, w prezbiterium z maswerkami. Fasada zachodnia neoromańska zamknięta trójkątnym szczytem z małym przedsionkiem w przyziemiu, dużym dwudzielnym oknem z maswerkiem nad nim i rozetą w szczycie. W kościele zachowały się dwa portale kamienne, jeden z nich północny ostrołukowy o profilowanych ościeżach. Kościół nakrywają dachy dwuspadowe z barokową wieżyczką na sygnaturkę na styku nawy i prezbiterium. Wewnątrz prezbiterium nakryte jest sklepieniem kolebkowo-krzyżowym, nawę nakrywa sklepienie kolebkowe na gurtach. We wschodnim przęśle nawy wydzielono filarami dwie kaplice boczne.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA kościoła uległo częściowemu zniszczeniu w 1945 r. W kaplicach przy nawie zachowały się dwa barokowe ołtarze z lat 1659-1661 wykonane przez Salomona Steinhoffa. W kaplicy św. Krzyża po lewej stronie ustawiony jest ołtarz z czarnego marmuru z alabastrową grupą Ukrzyżowania w polu środkowym. Sklepienie kaplicy zdobi bogata dekoracja stiukowa z około połowy XVII w. W krypcie pod kaplicą pochowani są członkowie rodu von Gaschin. Przy filarze w nawie głównej znajduje się klasycystyczna ambona.

LITERATURA

Architektura gotycka w Polsce, pod. red. T. Mroczko i M. Arszyńskiego, Warszawa 1995
Pilch J., Leksykon Zabytków Górnego Śląska, wyd. Arkady 2008
Strona internetowa: https://farny-raciborz.pl/historia/kosciol-pw-sw-jakuba

Racibórz, kościół św. Jakuba, dominikanów

• Poprzedni artykuł
• Następny artykuł