Rumunia

Kluż, kościół reformowany
Cluj-Napoca, biserica reformata
Kolozsvár, reformatus templom

Lokalizacja: Kluż, Mihaila Kogălniceanu 21 (46.768154, 23.595815)
Budowa: 1489-1516
Styl: późny gotyk

HISTORIA. Kościół zbudowany w latach 1489-1516 dla zakonu franciszkanów przy wsparciu króla węgierskiego Macieja Korwina. W okresie reformacji zakonnicy zostali usunięci z miasta. W 1579 r. książę siedmiogrodzki Krzysztof Batory przekazał kościół zakonowi jezuitów. W 1622 r. kościół przejęli kalwini, którzy do dziś go użytkują. W latach 1638-1645 kościół został gruntownie odnowiony staraniem wojewody siedmiogrodzkiego Jerzego Rakoczego I, który aby naprawić sklepienia sprowadził budowniczych z Kurlandii.

ARCHITEKTURA. Gotycki kościół złożony z jednonawowego pięcioprzęsłowego korpusu halowego i czteroprzęsłowego prezbiterium zamkniętego pięciobocznie. Od południa do nawy dostawione są kaplice a do prezbiterium przylega dwukondygnacjowa przybudówka zakrystyjna. W południowym narożniku korpusu i prezbiterium znajduje się cylindryczna wieżyczka schodowa. Na zewnątrz kościół opięty jest przyporami między którymi rozmieszczone są trójdzielne okna ostrołukowe z maswerkami. Zachodnia elewacja trójdzielna, podzielona przyporami z ostrołukowymi oknami między nimi, trój- i czterodzielnymi. W przyziemiu znajduje się dwudzielny portal zamknięty łukami w ośli grzbiet. Elewację wieńczy gładki trójdzielny szczyt. Wewnątrz prezbiterium oddzielone jest od nawy ostrołukową arkadą tęczy. Ściany nawy podzielone są na przęsła wysuniętymi do środka przyściennymi filarami. Filary te podtrzymują sklepienia gwiaździste. W zachodnim przęśle nawy znajduje się empora organowa. W prezbiterium sklepienia gwiaździste spływają na służki.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Na skutek zniszczeń dokonanych przez protestantów kościół posiada bardzo skromne wyposażenie. Obecne wyposażenie pochodzi już z okresu kiedy kościół znalazł się w wspólnoty kalwińskiej. Najważniejszym zabytkiem jest późnorenesansowa ambona o bogatej dekoracji snycerskiej, która została wykonana w 1648 r. przez rzemieślników z Sybina: Eliasa Nicolaia i Benedikta Muecka. W kościele zachowały się też barokowe stalle z XVII w.

LITERATURA

Brykowski Z., Chrzanowski T, Kornecki M., Sztuka Rumunii, wyd. Ossolineum 1979
Figiel S. Siedmiogród. W łuku rumuńskich Karpat, Pruszków 2019
Galusek Ł., Jurecki M., Rumunia. Przestrzeń, sztuka, kultura., wyd. BOSZ 2008

Kluż, kościół reformowany

• Poprzedni artykuł
• Następny artykuł