Niemcy

Kaiserslautern, kościół kolegiacki św. Marcina i NMP
Kaiserslautern, Stifskirche St. Martin und St. Maria

Lokalizacja: Kaiserslautern, Markstrasse 13 (49.444464, 7.771061)
Budowa: 1250 - 1291, 1320-1350
Styl: gotyk

HISTORIA. Pierwotny romański kościół na obecnym miejscu został zbudowany premonstratensów, których sprowadził do Kaiserslautern w 1176 r. cesarz Fryderyk Barbarossa.  W 1250 r. zakonnicy rozpoczęli budowę nowego kościoła. W pierwszym etapie do 1291 r. wzniesiono prezbiterium a w latach 1320-1350 zbudowano korpus nawowy. W 2. połowie XIV w. dobudowano kruchtę od północy a na początku XVI w. wzniesiono dwie wieże zachodnie. W 1511 r. kościół został podniesiony do rangi kolegiaty. W 1565 r. świątynię przejęli protestanci, którzy do dziś ją użytkują. Na początku XVIII w. podwyższono wieżę nad prezbiterium. W 1944 r. kościół został częściowo zniszczony w wyniku alianckich nalotów a następnie był odbudowywany w latach 1946-1950.

ARCHITEKTURA. Gotycki kościół złożony z trójnawowego, pięcioprzęsłowego korpusu halowego I pięcioprzęsłowego prezbiterium zamkniętego trójbocznie. Od zachodu korpus nawowy poprzedza dwuwieżowa fasada. Nad zachodnim przęsłem prezbiterium wznosi się główna wieża kościoła. Prezbiterium od wschodu opięte jest uskokowymi przyporami, między którymi rozmieszczone są dwudzielne okna ostrołukowe z kolistymi maswerkami. O połowę niższe okna oświetlają boczne ściany prezbiterium. Przyporami wydzielone są także poszczególne przęsła korpusu, które zamknięte są osobnymi trójkątnymi szczytami i przebite oknami ostrołukowymi z maswerkami. Od północy i w dwu wschodnich przęsłach od południa są to dwa rzędy okien trójdzielnych a w trzech zachodnich przęsłach od południa są to smukłe okna dwudzielne.  Od północy do wnętrza prowadzą dwa ostrołukowe profilowane portale, z których ten prowadzący do nawy posiada tympanon z maswerkowymi wzorami i zwieńczony jest wimpergą. Nawa główna nakryta jest wysokim dachem dwuspadowym a poszczególne przęsła naw bocznych nakryte są osobnymi poprzecznymi dachami dwuspadowymi. Prezbiterium nakryte jest dachem dwuspadowym z ośmioboczną, trójkondygnacjową wieżą nad wschodnim przęsłem nakrytą ostrosłupowym hełmem. Ściany wieży przebite są ostrołukowymi profilowanymi oknami, w pierwszej i trzeciej kondygnacji dwudzielnymi z maswerkami. Fasada jest trójdzielna z ostrołukowym portalem i rozetą w środkowej części, która zamknięta jest trójkątnym szczytem z kwiatonem. Po bokach wznoszą się dwie pięciokondygnacyjne wieże zbudowane na planie kwadratu, od trzeciej kondygnacji przechodzące w ośmiobok i nakryte hełmami ostrosłupowymi. Wewnątrz nawa główna otwarta jest na nawy boczne ostrołukowymi arkadami, wszystkie trzy nawy korpusu nakryte są sklepieniami krzyżowo-żebrowymi podpartymi na smukłych profilowanych filarach. Ściany prezbiterium poniżej poziomu okien rozczłonkowane są płytkimi ostrołukowymi wnękami. Prezbiterium także nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Wnętrze na skutek zniszczeń wojennych jest całkowicie pozbawione jest zabytkowego wystroju. Jedynie w północnym przedsionku ustawiony jest pomnik upamiętniający zjednoczenie protestantów w Palatynacie w 1818 r., który został wykonany w 1883 r. przez Konrada Knolla.

LITERATURA

Schenck W., Knaurs Kulturführer in Farbe. Rheinland Pfalz, München 1994
Strona internetowa: https://www.kirchen-in-kl.de/kirchen/citykirche/stiftskirche/

Kaiserslautern, kościół kolegiacki św. Marcina i NMP

• Poprzedni artykuł
• Następny artykuł