Norymberga, kościół św. Jana

Szczegóły: | Odsłony: 13

Norymberga, kościół św. Jana
Nürnberg, kirche St. Johannis

Lokalizacja: Norymberga, Am Johannisfriedhof 12 (49.459074, 11.061185)
Budowa: 1377-1395
Styl: gotyk

HISTORIA. Około 1250 r. założono na obecnym miejscu cmentarz dla trędowatych i wybudowano dla nich kaplicę pogrzebową. Z czasem na cmentarzu św. Jana zaczęto chować okolicznych mieszkańców oraz mieszczan należących do norymberskiej parafii św. Sebalda. Obecny kościół został zbudowany w dwóch etapach, najpierw w 1377 r. wzniesiono prezbiterium a w 1395 r. dobudowano nawę. W 1446 r. od południa dobudowano jeszcze zakrystię. W 1694 r. przekształcono wnętrze kościoła dodając drewniane empory przy północnej ścianie. Kościół przetrwał II wojnę światową bez uszczerbku i często podaje się, że jest jedynym gotyckim zabytkiem Norymbergii, który miał tyle szczęścia.

ARCHITEKTURA. Gotycki kościół złożony z trójprzęsłowej nawy i prezbiterium zamkniętego pięciobocznie. Na zewnątrz ściany kościoła opięte są lizenami i przebite dużymi trójdzielnymi ostrołukowymi oknami z maswerkami. Dolne część ścian pokrywają liczne epitafia a od północy do wnętrza prowadzi portal. Kościół nakrywa dach dwuspadowy z wieżyczką na sygnaturkę. Wewnątrz prezbiterium oddzielone jest od nawy ostrołukową arkadą tęczy, prezbiterium nakrywa sklepienie krzyżowo-żebrowe a nawę drewniany strop płaski.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. W prezbiterium ustawiony jest ołtarz główny, późnogotycki tryptyk wykonany w latach 1511-1516 z rzeźbionymi figurami Matki Bożej oraz świętych Jana Ewangelisty i Jana Chrzciciela w polu głównym, przypisywanymi rzeźbiarzowi z kręgu Wita Stwosza i obrazami ze scenami z życia Maryi na skrzydłach bocznych, malowanych przez Wolfa Trauta: Zwiastowanie, Narodzenie, Ofiarowanie i Wniebowzięcie. Nad środkową częścią ołtarza umieszczona jest grupa Ukrzyżowania, także przypisywana warsztatowi Wita Stwosza. Ołtarz boczny z 1511 r., nazywany od nazwiska fundatora ołtarzem Imhoffa, posiada formę tryptyku, którego skrzydła boczne pokrywają malowane sceny Bożego Narodzenia i Pokłonu Trzech Króli przypisywane Wolfowi Trautowi. Prawy ołtarz boczny stanowi gotycki tryptyk z około 1440 r. - ołtarz Męki Pańskiej, wykonany przez Mistrza Ołtarza Tuchera ze malowaną sceną Ukrzyżowania w polu środkowym. Na lewo od ołtarza głównego znajduje się gotyckie sakramentarium kamienne z 1380 r. W nawie umieszczona jest neobarokowa ambona z początku XX w. Na ścianach zachowały się liczne epitafia i pomniki nagrobne a w oknach cenne witraże z końca XV w.

Wiele grobów na otaczającym kościół cmentarzu ma charakterystyczny kształt sarkofagów. Pochowani są tutaj m.in. wybitni norymberscy artyści: malarz Albrecht Dŭrer i rzeźbiarz Wit Stwosz (Veit Stoß).

LITERATURA

Knaurs Kulturführer in Farbe Franken, opr. zb., München 1982
Reclams Städteführer Nürnberg. Architektur und Kunst, Stuttgart 2021
Sauer-Loffler B., Die Nürnberger Kirchen, Nürnberg 1992
Strona internetowa: https://www.st-johannis-nuernberg.de/geschichte-unseres-stadtteils/3-der-bau-der-johanniskirche

Norymberga, kościół św. Jana