Paryż, kościół Dome-des-Invalides

Szczegóły: | Odsłony: 38

Paryż, kościół Dome-des-Invalides
Paris, Eglise du Dome-des-Invalides
Paryż, kościół Kopuły u Inwalidów

Lokalizacja: Paris - 7st arrondissement, 129 Rue de Grenelle (48.855043, 2.312515)
Budowa: 1677-1708
Architekt: Jules Hordouin-Mansart
Styl: klasycyzm

HISTORIA. W 1670 r. król Ludwik XVI podjął decyzję o budowie wielkiego kompleksu - Pałacu Inwalidów dla niezdolnych do służby weteranów armii królewskiej. Plan założenia wykonał Liberal Bruant, który wzorował się m.in. na hiszpańskim Escorialu. W 1676 Bruanta zastąpił Jules Hordouin-Mansart, który zaprojektował i w latach 1677-1708 wzniósł kościół przeznaczony dla króla i jego świty. Kościół ten stał się przedłużeniem wzniesionego wcześniej kościoła św. Ludwika. Kopuła nad kościołem królewskim została ukończona dopiero w 1708 r. W czasie rewolucji francuskiej kościół został zamieniony na Świątynię Marsa. W 1800 r. Napoleon Banaparte zdecydował o urządzeniu w kościele panteonu wodzów armii francuskiej.

ARCHITEKTURA. Klasycystyczny kościół zbudowany na planie krzyża greckiego wpisanego w kwadrat z centralną nawą po środku. Owalna nawa ujęta jest z czterech stron ramionami krzyża, które od zachodu stanowi prezbiterium, od wschodu przedsionek a od północy i południa kaplice boczne. Cztery dalsze kaplice boczne urządzone są w narożnikach kościoła. Nad centralną nawą wznosi się kopuła z latarnią wysoka na 109 metrów. Zachodnia fasada kościoła jest poprzedzona dwukondygnacjowym frontonem, rozdzielonym wydatnym gzymsem z belkowaniem i podpartym kolumnami o doryckich kapitelach w dolnej kondygnacji i korynckich w górnej, podtrzymujących trójkątny portyk. Kopuła spoczywa na wysokim dwukondygnacjowym tamburze, w dolnej części opiętej parami korynckich kolumn podtrzymujących balustradę a w górnej części rozczłonkowanym korynckimi pilastrami. Pomiędzy tymi kolumnami i pilastrami rozmieszczone są duże prostokątne okna, zamknięte u dołu łukami odcinkowymi a u góry łukami półkolistymi. Kopułę wieńczy ażurowa latarnia zwieńczona iglicą. Wewnątrz Kopuła wsparta jest na ośmiu masywnych filarach zgrupowanych parami i rozdzielonych półkolistymi przejściami do małych narożnych kaplic ujętymi kolumnami dźwigającymi odcinki belkowania. Centralna nawa ujęta jest z czterech stron dużymi symetrycznymi kaplicami otwartymi na nią wielkimi półkolistymi arkadami.

WYSTRÓJ I WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Freski z postaciami świętych malowane przez Jeana Juveneta oraz św. Ludwik w gronostajowym płaszczu z liliami królewskimi wręczający miecz Chrystusowi w otoczeniu aniołów, którego namalował Charles de la Fosse. W centralnym miejscu świątyni, w otwartej krypcie pod kopułą, znajduje się sarkofag Napoleona I Bonaparte (zm. 1821) wykonany z czerwonego kwarcytu i ustawiony na cokole z zielonego granitu. Autorem projektu krypty i sarkofagu jest Louis Visconti, który wygrał konkurs na przebudowę kościoła. Ciało cesarza sprowadzono z Wyspy św. Heleny w 1840 r. i złożono na obecnym miejscu w 1861 r. Sarkofag Napoleona otacza dwanaście posągów Wiktorii symbolizujących jego zwycięskie kampanie, które wykonał James Pradier. W kaplicach bocznych umieszczone są też sarkofagi dwóch braci cesarza Napoleona I: Józefa Bonaparte (zm. 1844), króla Hiszpanii i Neapolu, wykonany przez Alphonse-Nicolas Crépinet oraz Hieronima Bonaparte (zm. 1860), króla Westfalii i marszałka Francji, z posągiem zmarłego wykonanym przez Eugène Guillaume. W kościele pochowani są też liczni marszałkowie Francji: Henri Bertrand (zm. 1844), Gerard Duroc (zm. 1813), obaj z bliźniaczymi sarkofagami wykonanymi przez Francisque Duret; Ferdynand Foch (zm. 1929), z sarkofagiem na którym przedstawiono ośmiu żołnierzy niosący katafalk z ciałem marszałka, wykonanym według projektu Paula Landowskiego; Hubert Lyautey (zm. 1934), z sarkofagiem pokrytym m.in. inskrypcjami w języku arabskim; Sebastien de Vauban (zm. 1707), inżynier wojskowy, z pomnikiem przedstawiającym półleżącą postać zmarłego, wykonanym w 1808 r. przez Antoine-Denis Chaudet; Turenne (zm. 1675), z barokowym sarkofagiem wykonanym przez Gasparda Marsy i Balthazara Marsy w latach 1675-1680 i zaprojektowanym przez Charlesa le Brun, gdzie wybitny wódz przedstawiony został jako umierającego w ramionach Nieśmiertelności. W niedostępnej dla zwiedzających krypcie pod kościołem spoczywa wielu innych francuskich oficerów i generałów, m.in. dowódcy z II wojny światowej, jak marszałek Leclerc.