Lokalizacja:  Warszawa-Żoliborz, kard. Stanisława Hozjusza 2 (52.267603, 20.983972)
Budowa: 1933-36, 1946-56
Architekt: Łukasz Wolski, Edgar Norwerth
Styl:  modernizm

HISTORIA. Kościół został zbudowany w latach 1933-36 według projektu Łukasza Wolskiego. Prace wykończeniowe trwały do wybuchu II wojny światowej i były jeszcze kontynuowane w czasie okupacji. Podczas powstania warszawskiego w kościele działa szpital polowy i magazyn broni. Świątynia mocno ucierpiała w wyniku prowadzonych walk, a największe zniszczenia dotknęły fasadę. Odbudowa kościoła prowadzona była w latach 1946-56 według projektu Edgara Norwertha, który wprowadził duże zmiany w wyglądzie fasady. W latach 1980-84 wikariuszem w parafii był ksiądz Jerzy Popiełuszko, zamordowany 19 października 1984 r. przez komunistyczną bezpiekę. Po śmierci został pochowany na przykościelnym placu a podziemiach kościoła urządzono Muzeum Sługi Bożego Jerzego Popiełuszki.

ARCHITEKTURA. Kościół jest budowlą modernistyczną, złożoną z trójnawowego korpusu i półkoliście zamkniętego prezbiterium z obejściem oraz bocznych kaplic w formie ramion transeptu. Fasada frontowa w dolnej części poprzedzona jest dwuarkadowym przedsionkiem, zaś po bokach ujmują ja półkoliste przybudówki. Powyżej potężne pylony ujmują wnękę mieszczącą duże okno, zamknięte łukiem odcinkowym. Nad gzymsem znajduje się rząd arkadowych prześwitów. Fasadę wieńczą ośmioboczne, ażurowe wieże, przyjmujące formę koron i nakryte ostrosłupowymi hełmami. Ściany kościoła oświetlone są dużymi prostokątnymi oknami, w prezbiterium węższymi i znacznie wydłużonymi. Nawa główna i prezbiterium nakryte są dachami dwuspadowymi, nad nawami bocznymi dachy jednospadowe. Nad prezbiterium wznosi się wieżyczka na sygnaturkę. Wewnątrz nawa i prezbiterium nakryte są sklepieniami kolebkowymi, nawy boczne i empory nad nimi wydzielone są filarami na rzucie kwadratu i nakryte stropami kasetonowymi.

WYPOSAŻENIE WNĘTRZA. Ołtarz główny z 1936 r. nakryty jest baldachimem wspartym na kolumnach i zwieńczonym tarczą z przedstawieniem Matki Bożej z Dzieciątkiem, którą po bokach ujmują polskie orły. W centralnym polu ołtarza umieszczony jest XVII-wieczny krucyfiks. W prezbiterium po bokach ołtarza, zawieszone są dwa obrazy śląskiego malarza Michaela Willmana, wywiezione po II wojnie światowej z opactwa cystersów w Lubiążu. Obrazy przedstawiają sceny Męczeństwa śś. Piotra i Pawła. W lewej nawie umieszczony jest obraz Matki Bożej Żoliborskiej, który jest kopią obrazu MB Częstochowskiej. Z innych obiektów warto wymienić modernistyczną ambonę z 1943 r. oraz rzeźbę Anioła Zmartwychwstania Bolesława Syrewicza z 1869 r. Na ścianach kościoła zawieszono wiele tablic upamiętniających postaci.

LITERATURA

Mórawski K., Głębocki W., Warszawa. Mały przewodnik, Warszawa 1987
Strona internetowa: http://warszawa.wikia.com/wiki/Kościół_św._Stanisława_Kostki (dostep 20.08.2018)